Rechtszekerheid

We nemen burgers en bedrijven als uitgangspunt in onze dienstverlening. Zij moeten kunnen vertrouwen op een overheid die hun rechten en plichten borgt. Hierbij hoort de onafhankelijke, juiste en veilige registratie van gegevens. We registreren en beheren voertuig-, rijbewijs- en parkeerinformatie, borgen de beschikbaarheid en de kwaliteit ervan en leggen verantwoording af over het gebruik van deze gegevens. We werken continu aan onze dienstverlening, zoals het verbeteren van inzicht in eigen gegevens van burgers en bedrijven. Up-to-date registers en informatieverstrekking hierover vormen ook de bron voor adequate handhaving en toezicht.

Tolheffing

De RDW heeft een nieuwe divisie voor tolheffing en vrachtwagenheffing.

De RDW bereidt zich samen met het ministerie van IenW en uitvoeringsorganisaties Rijkswaterstaat, het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en ILT voor op de invoering van twee nieuwe heffingen: tijdelijke tolheffing voor twee specifieke wegen (Blankenburgverbinding en later ook ViA15) en de vrachtwagenheffing. Met de tijdelijke tolheffing worden de twee infrastructurele investeringen gefinancierd. Met de invoering van de vrachtwagenheffing gaan binnenlandse en buitenlandse vrachtwagens per gereden kilometer betalen voor het gebruik van de Nederlandse wegen. De netto-opbrengst uit de vrachtwagenheffing zal in overleg met de vervoerssector worden teruggesluisd voor innovatie en verduurzaming van de vervoerssector.

De RDW is de centrale uitvoeringsorganisatie voor tolheffing. Dit betekent dat de RDW de regie voert over de totstandkoming en uitvoering van tolheffing in Nederland, in goede samenwerking met de uitvoeringsorganisaties. Om deze taken uit te voeren heeft de RDW sinds 1 januari 2022 de divisie Tolheffing. De nieuwe divisie werkt aan de ontwikkeling van betrouwbare en gebruiksvriendelijke heffingssystemen, richt een klantenservice in en verzorgt de communicatie over de introductie van tolheffing. De tijdelijke tolheffing wordt op zijn vroegst ingevoerd vanaf 2024, als de Blankenburgverbinding (A24) opengaat. Naar verwachting gaat de vrachtwagenheffing in 2026 in.

Online verlengen rijbewijs

Pilot digitale aanvraag rijbewijzen is een groot succes.

Steeds meer gemeenten sluiten zich aan bij de pilot van de RDW waarmee burgers het rijbewijs online kunnen verlengen. Het doel van de pilot: een eenvoudigere manier van aanvragen voor burgers, gemeenten en de RDW, betere kwaliteit foto’s op rijbewijzen en het tegengaan van fraude. Op dit moment doen 125 gemeenten mee met de pilot. In 2021 is meer dan 110.000 keer online een verlenging van het rijbewijs aangevraagd. Dit aantal zal in 2022 waarschijnlijk stijgen naar 170.000.

Bij de gemeenten die zijn aangesloten, maakt gemiddeld 30% van de burgers gebruik van de mogelijkheid om het rijbewijs online te verlengen. Veel aanvragen vinden plaats buiten de openingstijden van de gemeenten en relatief vaak in het weekend. De burgers die hiervan gebruikmaakten, geven bij een evaluatie de dienstverlening een 8. Inmiddels heeft de minister van IenW besloten het digitaal aanvragen van het rijbewijs uiterlijk 10 oktober 2024 landelijk in te voeren, zodat dit bij elke gemeente mogelijk wordt. Tot die tijd loopt de pilot door en kunnen meer gemeenten zich hierbij aansluiten.

Het eID op het rijbewijs

Veilig communiceren met de overheid en digitale diensten gebruiken.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) werkt –in samenwerking met onder andere het ministerie van IenW – aan de Wet digitale overheid. In deze wet wordt onder andere geregeld dat de RDW op het rijbewijs een publiek identificatiemiddel (eID) plaatst. Sinds medio 2018 hebben rijbewijzen een chip met eID-functionaliteit. De bezitter kan in de toekomst met DigiD én het rijbewijs inloggen op websites van de overheid, zorginstellingen, pensioenfondsen en verzekeraars. Deze manier van inloggen geeft extra zekerheid over de identiteit van de persoon die inlogt. De burger kan hiermee zeer veilig communiceren met de overheid en digitale diensten afnemen. Dat maakt het mogelijk om vertrouwelijke informatie en gevoelige diensten online aan te bieden.

Burgers kunnen zelf beslissen of zij het rijbewijs hiervoor willen gebruiken. De RDW heeft alle voorbereidingen succesvol afgerond om het eID in te zetten zodra de Wet digitale overheid wordt ingevoerd. Dit hebben we gedaan in nauwe samenwerking met het ministerie van IenW, het ministerie van BZK, Logius en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. Het wachten is nu op de inwerkingtreding van de Wet digitale overheid. De landelijke invoering van het eID als autorisatiemiddel staat gepland voor 2023.

Richtlijn rijbewijzen

Nieuwe regels ter bevordering van de verkeersveiligheid en het vrije personenverkeer.

De Europese Commissie bereidt een herziening van de huidige Europese rijbewijsrichtlijn voor (richtlijn 2006/ 126/EG). Een voorstel hiervoor wordt in het voorjaar van 2023 verwacht. Het doel van de rijbewijsrichtlijn is het verbeteren van de verkeersveiligheid en het vergemakkelijken van het vrije personenverkeer. De herziening speelt in op de actuele mobiliteitsproblematiek, met name op digitaal vlak, en draagt bij aan de realisatie van de EU-doelstellingen die zijn vastgelegd in de EU-strategie voor slimme en duurzame mobiliteit van 2020. De herziening zal naar verwachting het rijbewijsdomein op verschillende onderwerpen raken, zoals het digitale rijbewijs, het motorstelsel, exameneisen, voertuigautomatisering, Europese regels voor 2todrive, medische eisen, de verschillende rijbewijscategorieën en de geldigheid van strafmaatregelen.

Online aangifte

Niet meer naar het gemeentehuis als je je rijbewijs kwijt bent.

De vermissing, diefstal of vermoeden van fraude van je rijbewijs digitaal doorgeven, zonder dat je daarvoor naar het gemeentehuis hoeft. Vooral voor een rijbewijs voorzien van elektrische identificatie (eID) is het van groot belang dat de vermissing snel kan worden gemeld, om misbruik van elektronische identiteit te voorkomen. Op dit moment is het al mogelijk om via www.rdw.nl, met DigiD, een vermissing door te geven. Na de online melding is het rijbewijs direct ongeldig. Je ontvangt daarna nog een schriftelijke bevestiging.

Met deze nieuwe dienst ben je niet meer afhankelijk van de openingstijden van de gemeente en kan je op elk moment het verlies van het rijbewijs laten registreren. Momenteel maken circa 6.000 mensen per maand gebruik van de mogelijkheid om hun rijbewijs digitaal als vermist op te geven. Het ministerie van IenW werkt momenteel aan wetgeving om deze praktijk te verankeren in wetgeving.

Mobiel rijbewijs

De RDW start marktconsultatie voor speciale rijbewijs-app

Aan mobiele telefoons worden steeds meer functies toegevoegd, zoals contactloos betalen. De RDW houdt deze ontwikkelingen scherp in de gaten en werkt daarom aan het toevoegen van het kentekenbewijs en het rijbewijs op de mobiele telefoon. Een mobiele variant van deze bewijzen is snel te actualiseren en geeft de burger controle over wat hij deelt.
In april 2022 zijn we gestart met een proef met een mobiel rijbewijs voor een beperkt aantal gebruikers. Ook is die maand de marktconsultatie gestart voor een aparte rijbewijs-app. Na deze consultatie onderzoeken we – in samenwerking met het ministerie van IenW en handhavers –vervolgstappen voor de verdere ontwikkeling en juridische invoering van het mobiele rijbewijs, aansluitend op Europese ontwikkelingen op dit onderwerp.

Herregistratie voertuigen

De RDW maakt van succesvolle tijdelijke procedure een officiële erkenningsvorm.

In de coronaperiode is de RDW gestart met een digitale beoordeling voor voertuigen die erkenninghouders willen laten herregistreren (importeren) binnen de EU. Dat houdt in dat (het merendeel van de) voertuigen worden gekeurd aan de hand van foto’s en digitale documenten, en niet fysiek. Als daar aanleiding toe is, worden voertuigen alsnog opgeroepen voor een fysieke controle. Op basis van een risicoanalyse wordt gekeken onder welke voorwaarden erkenninghouders gebruik kunnen maken van deze digitale werkwijze. Aanvragen voor voertuigen die niet voldoen aan de voorwaarden kunnen niet digitaal worden ingediend. Deze digitale beoordeling ontwikkelen we nu tot een officiële erkenningsvorm: de erkenning ‘Inschrijven 2’.

De voordelen van deze manier van beoordelen zijn dat wij de inschrijving zo sneller kunnen afhandelen, de kwaliteit van het proces behouden blijft en dat erkenninghouders minder hoeven te reizen. Deze werkvorm ‘Inschrijven 2’ kan permanent worden zodra de wetgeving over het moderniseren van het erkenningenstelsel is aangepast. Het wetsvoorstel hiervoor ligt ten tijde van het schrijven van dit Prinsjesdagboekje bij de Tweede Kamer.

Langzaam Rijdende Voertuigen

De RDW handhaaft op verzekeringsplicht.

Voor de Langzaam Rijdende Voertuigen (LRV) bestaat sinds 1 januari 2021 een kentekenplicht. Dit betekent ook dat voertuigen moeten voldoen aan de verzekeringsplicht. De RDW is belast met de handhaving op de verzekeringsplicht van de LRV’s door middel van registervergelijking. In 2022 zijn we begonnen met de voorbereidingen hiervoor.

Vanaf 1 september 2022 controleren we of LRV’s zijn verzekerd. De eigenaren van voertuigen die niet zijn verzekerd, krijgen van ons een brief waarin we uitleggen dat ze hun voertuig zo snel mogelijk moeten verzekeren. Vanaf 1 januari 2023 controleren we of deze voertuigen inmiddels verzekerd zijn. Zo niet, dan krijgen de eigenaren een boete.