Duurzaamheid

Met onze wettelijke taken hebben wij invloed op wat er rondrijdt in Nederland en Europa en de impact daarvan op de leefomgeving. Onze ambitie: iedereen schoon, zuinig en stil op weg. Om deze ambitie waar te maken, werken de RDW en het ministerie van IenW vanuit een gezamenlijke milieu-agenda, waarin de belangrijkste aandachtsgebieden staan. Denk aan de vermindering van uitstoot, emissiecontrolesystemen, verduurzaming van mobiliteit en monitoring. Deze agenda stippelt de koers uit voor de komende jaren.
 

Nieuw systeem van in-service conformity

De RDW voert nu ook emissietesten uit bij voertuigen in gebruik
De toelating van nieuwe voertuigen en het toezicht daarop is de afgelopen jaren flink aangescherpt, onder andere door de invoering van verscherpte milieueisen en door de dieselfraude. De RDW is toezichthouder op de milieueisen (voor de goedkeuringen die wij hebben afgegeven). Sinds 2021 is er een nieuw systeem van in-service conformity ingevoerd. Dat betekent dat wij niet alleen emissietesten uitvoeren bij toelating van een voertuig, maar ook bij voertuigen die al in gebruik zijn.
Een voertuigfabrikant met een typegoedkeuring van de RDW is jaarlijks aan de beurt om getest te worden. Op basis van een risicoanalyse bepalen we welke voertuigmodellen getest worden. Van elk type voertuig halen we drie voertuigen uit de markt om uitvoerig te testen. We delen de bevindingen met de fabrikant. De uitkomsten kunnen leiden tot corrigerende maatregelen voor de fabrikant. Ook delen we de resultaten met de Europese Commissie.

Voorbereidingen invoering vrachtwagenheffing

De RDW is aangewezen als centrale uitvoerder
In het regeerakkoord van kabinet-Rutte III is afgesproken zo snel mogelijk een vrachtwagenheffing in te voeren. De nettoopbrengsten van deze heffing worden ingezet voor innovatie en verduurzaming van de Nederlandse vervoerssector. Vanaf 2018 heeft de RDW hiervoor vooronderzoeken en uitvoeringstoetsen gedaan. Ook zijn we in 2020 op verzoek van het ministerie van IenW gestart met enkele voorbereidende projecten. De RDW is inmiddels aangewezen als centrale uitvoeringsorganisatie, in zowel de realisatie- als exploitatiefase. Daarnaast voeren het Centraal Justitieel Incassobureau, ILT en Rijkswaterstaat in dit project taken uit die aansluiten op hun eigen kerntaken. De realisatiefase gaat van start nadat het wetsvoorstel is aangenomen.

Europese Green Deal

Uitwerking nieuwe regelgeving voor de verduurzaming van mobiliteit
Mobiliteit is een prominent onderdeel van de Europese Green Deal. Dit zijn Europese plannen en wetsvoorstellen om milieueffecten van mobiliteit te verminderen. Denk aan het energieverbruik van elektrische voertuigen, fijnstof van remvoeringen en circulair gebruik van grondstoffen voor de productie van batterijen en voertuigen. Om de auto-industrie aan te moedigen om bij het ontwerp en de productie van auto’s te kiezen voor duurzaamheid, wordt nu voorgesteld om ook de inzameling, verwerking en recycling van afgedankte auto's te verbeteren. Afspraken hiervoor staan in de zogeheten wrakkenrichtlijn. Deze wrakkenrichtlijn bevat maatregelen om afval van autowrakken en onderdelen ervan te voorkomen en te beperken door hergebruik, recycling en nuttige toepassing. Deze wrakkenrichtlijn sluit nauw aan bij de voertuigrecyclingrichtlijn, die gaat over de typegoedkeuring van motorvoertuigen voor wat betreft herbruikbaarheid, recycleerbaarheid en mogelijke nuttige toepassing. Daarom worden deze twee richtlijnen tegelijkertijd herzien. Eind 2021 verwachten we input te leveren op de belanghebbendenconsultatie gericht op de revisie van zowel de wrakkenrichtlijn als de voertuigrecyclingrichtlijn. 

Nederland vindt dat duidelijker traceerbaar moet zijn dat een voertuig definitief total loss is en wordt gesloopt. Wij willen niet dat schadevoertuigen via import Nederland binnenkomen of dat we afval exporteren naar andere landen. Dit standpunt zal de RDW in overleg en samenwerking met het ministerie van IenW uitdragen in de internationale coalities. Daarnaast praat de RDW met Nederlandse branchepartijen die actief zijn in de keten van schadevoertuigen en demontage/recycling. Dat levert informatie op die kan worden ingebracht in de internationale contacten.

Ook onderdeel van de Green Deal is het vlak voor de zomer van 2021 uitgekomen klimaatpakket ‘Fit for 55’. Hierin staan voorstellen om bestaande Europese voertuigregelgeving aan te scherpen en nieuwe op te stellen, om in 2030 de CO2-uitstoot met 55% te verminderen ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat zelfs 100% zijn. Zo gaat er voor álle voertuigcategorieën emissieregelgeving komen. Dus niet alleen voor personenvoertuigen, maar ook voor zwaar verkeer en mobiele machines, zoals landbouwvoertuigen en graafmachines. De regelgeving gaat ook steeds meer gelden voor de hele levensduur van het voertuig. Dat betekent dat zowel bij de productie als tijdens het gebruik wordt getoetst of een voertuig aan de eisen voldoet. De RDW zal hiervoor meer en vaker uitstootgegevens gaan verzamelen (door steekproeven en tijdens de apk) en hierover rapporteren aan de Europese Commissie. Dat levert een objectief beeld op van hoe schoon en zuinig het Nederlandse wagenpark is.

 

Aanscherping kader manipulatie-instrumenten

De RDW toetst Nederlandse emissiecertificaten opnieuw
Op 17 december 2020 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie een uitspraak gedaan over het gebruik van manipulatie-instrumenten in voertuigen. Dit naar aanleiding van de grootschalige dieselfraude. Het Hof oordeelde onder andere dat manipulatie-instrumenten die de werking van emissiecontrolesystemen verminderen alleen gerechtvaardigd zijn, als deze ervoor zorgen dat ze de motor beschermen tegen plotselinge en uitzonderlijke schade. Door deze uitspraak is het kader rondom het gebruik van manipulatie-instrumenten verder aangescherpt. Dit nieuwe kader verschilt van het kader dat tot nu toe door Europese goedkeuringsinstanties is gehanteerd bij het goedkeuren van voertuigen voor de Europese markt en bij de eerdere onderzoeken naar fraude. Hierdoor toetst de RDW opnieuw de emissiecertificaten die door Nederland zijn afgegeven. Dit vereist zowel een beoordeling van de emissie-strategieën als mogelijk ook testen van de voertuigen in de praktijk. 
 

Lagere parkeertarieven voor emissievrije voertuigen

Dankzij data van de RDW kunnen overheden en instanties milieuvriendelijke keuzes maken
In 2020 heeft het kabinet het wetsvoorstel Differentiatie parkeertarieven ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel maakt het voor gemeenten mogelijk om zero-emissievoertuigen een lager parkeertarief aan te bieden dan reguliere voertuigen. Voor gemeenten is dit een manier om de luchtkwaliteit in binnensteden te verbeteren. De RDW beschikt over informatie over zowel emissies als parkeertarieven. De eerste ligt vast in het kentekenregister, de laatste in het Nationaal Parkeer Register (NPR). Gemeenten kunnen deze registers raadplegen om parkeertarieven vast te stellen. Gemeenten kunnen het NPR, de Open Data en Online Voertuiginformatie Zakelijk (OVI-Zakelijk) van de RDW ook inzetten voor de handhaving van een milieuzone. Als een camera met automatische kentekenplaatherkenning het kenteken fotografeert van een voertuig dat de milieuzone inrijdt, dan wordt er een koppeling gemaakt met de voertuigkenmerken. De RDW onderzoekt de mogelijkheid om ook dynamische parkeerdata te delen. Als wij de actuele bezetting van parkeerplaatsen delen (via Open Data), dan kan die worden gebruikt in mobiele apps en systemen van bijvoorbeeld TomTom en Google en voor diensten van Mobility as a Service (MaaS). Hierdoor kunnen automobilisten snel en efficiënt een parkeerplaats vinden. Dat zorgt voor minder CO2-uitstoot, verbetering van de luchtkwaliteit en minder brandstofkosten voor de consument. Ook verhoogt het de veiligheid op de weg, omdat betere begeleiding van de bestuurder gevaarlijke situaties en manoeuvres op de weg voorkomt.
 

Roetfiltertest apk per 1 juli 2022

Bedrijven moeten testen met een goedgekeurde deeltjesteller 
Vanaf 1 juli 2022 mogen erkende apk-bedrijven dieselvoertuigen met een roetfilter alleen nog goedkeuren als zij een goedgekeurde deeltjesteller hebben. Met een deeltjesteller kun je de werking van een roetfilter bij een dieselvoertuig nauwkeurig testen en de uitstoot van schadelijke stoffen zorgvuldig meten. Dit kan dus betekenen dat bedrijven die zo’n teller niet hebben, hierin moeten investeren. Als bedrijven die niet hebben, dan kunnen ze alleen nog die dieselvoertuigen goedkeuren waarvoor geen deeltjesteller noodzakelijk is. Daarnaast wordt de uitlaatgasmeting steeds nauwkeuriger. Een dieselvoertuig wordt na 1 juli 2022 dus afgekeurd als het aantal gemeten deeltjes te hoog is. De oplossing hiervoor is het vervangen of opnieuw monteren van het af-fabriek gemonteerde roetfilter. Als alternatief is het mogelijk om - afhankelijk van het soort voertuig en de datum eerste toelating - het roetfilter te verwijderen en af te melden bij de RDW. De RDW past zijn registratie daar dan op aan. Het gevolg is dan wel dat de houder van het voertuig fijnstoftoeslag krijgt op de motorrijtuigenbelasting. 

Definities:
1. Schoon: dit betreft het beperken van de uitstoot van vervuilende emissies, zoals NOx en fijnstof, die gevolgen hebben voor de lokale luchtkwaliteit en gezondheid.
2. Zuinig: dit betreft het verminderen van brandstofverbruik en de uitstoot van CO2, die gevolgen hebben voor het wereldwijde klimaat.