Veiligheid

Mensen moeten veilig aan het verkeer kunnen deelnemen, nu en in de toekomst. Het gaat daarbij niet alleen om de veiligheid van het voertuig, maar ook om het samenspel tussen voertuig, bestuurders en omgeving. We laten veilige voertuigen toe op de weg, we dragen als onafhankelijke expert nationaal en internationaal bij aan de ontwikkeling van toekomstbestendige regelgeving en we hebben een signalerende rol. 

Lichte elektrische voertuigen

De RDW is betrokken bij de implementatie van een nationaal toelatingskader.

Lichte elektrische voertuigen (LEV’s) zijn enorm in opkomst. Dit zijn voertuigen waarvoor (nog) geen Europese typegoedkeuring is vereist (zoals de elektrische bakfiets), die momenteel als categorie bijzondere bromfietsen zijn aangewezen (bijvoorbeeld de bso-bus) of die nog geen goedkeuring hebben voor het in de handel brengen (zoals de meeste e-steps). In 2019 bracht de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) het rapport ‘Veilig toelaten tot de weg’ uit, naar aanleiding van het tragische ongeval met de Stint. In dit rapport doet de OvV aanbevelingen over de voorwaarden voor een veilige toelating tot de weg van LEV’s. Om deverkeersveiligheid te waarborgen is er behoefte aan eenduidige regelgeving voor de toelating van deze LEV’s. Daarom werken het ministerie van IenW, SWOV (Stichting Wetenschappelijk OnderzoekVerkeersveiligheid) en de RDW samen aan een nationaal toelatingskader voor dit type voertuigen: het LEV-kader.

Binnen dit kader worden de technische eisen, de afgifte van de goedkeuring en het toezicht hierop geregeld. Zo kunnen LEV’s veilig worden toegelaten tot de weg en legaal gebruikt worden in de openbare ruimte. In aanloop naar het LEV-kader wordt de RDW aangewezen als nationale goedkeuringsinstantie voor bijzondere bromfietsen. De wijziging van de wetgeving wordt naar verwachting in 2022 nog naar de Tweede Kamer gestuurd. De RDW had voor deze voertuigen tot nu toe een adviserende rol aan de minister van IenW, die wettelijk het besluit neemt of een voertuig mag worden toegelaten. Deze verantwoordelijkheid gaat dan geheel over naar de RDW. Op die manier wordt voldaan aan de aanbeveling van de OvV om een onafhankelijke goedkeuringsinstantie te laten besluiten over de toelating van voertuigen op de weg. Vanaf dat moment starten we ook met het registeren en kentekenen van de bijzondere bromfietsen die al zijn toegelaten. Het kentekenen zal in eerste instantie beperkt zijn tot een groep van ongeveer 3.750 voertuigen. In een later stadium, bij de invoering van het LEV-kader, wordt dit aantal hoger, aangezien er dan meer LEV’s kunnen worden gekentekend. 

Geautomatiseerde voertuigen

Nieuwe Europese wet- en regelgeving voor ondersteunende rijsystemen.

De automatisering van voertuigen gaat steeds verder. Er komen meer rijhulpsystemen (Advanced Driver Assistance Systems, afgekort ADAS) en geautomatiseerde systemen (Automated Driving Systems, afgekort ADS) die de rijtaak voor langere tijd geheel zelfstandig kunnen uitvoeren. De vernieuwde Europese General Safety Regulation ((EU) 2019/2144) scherpt bestaande veiligheidseisen aan en stelt een aantal ADAS-systemen verplicht in nieuwe voertuigen. Denk hierbij aan  bandenspanningscontrolesystemen, intelligente snelheidsassistentie, geavanceerde noodremsystemen en een  gegevensrecorder voor incidenten. In voorbereiding op geautomatiseerd rijden is er nu verplichte regelgeving voor cybersecurity en software-updates.

De eerste ADS-functie ALKS (Automated Lane Keeping Systems) is niet verplicht in nieuwe voertuigen, maar mag met het inwerkingtreden van deze regelgeving wel op de markt worden gebracht. Verder bevat de General Safety Regulation eisen voor de typegoedkeuring van specifieke vormen van volledig geautomatiseerd transport van personen en goederen, zoals bezorgrobots, robottaxi’s, hub-to-hub en valet parking. Verder zal de Europese Commissie binnenkort ook regelgeving publiceren voor EU-typegoedkeuring van volledig geautomatiseerde voertuigen in bepaalde use-cases in kleine series (maximaal 1500 voertuigen per type per jaar).

De vernieuwde General Safety Regulation maakt de introductie van geautomatiseerde systemen op de Europese wegen mogelijk. Deze nieuwe regelgeving vraagt om andere kennis, methodieken en middelen voor de uitvoering van onze taken, zoals testen, goedkeuren, periodiek beoordelen (APK) en registreren. Ook het markttoezicht wordt  steeds belangrijker, bijvoorbeeld om signalen van burgers en bedrijven te verzamelen over de werking van ADAS en ADS in de dagelijkse praktijk.

De ADS-regelgeving heeft eveneens impact op de dagelijkse werkzaamheden van andere uitvoeringsorganisaties in Nederland, zoals het CBR, wegbeheerders, hulpdiensten, dealers en verzekeraars. Daarnaast zijn er aanpassingen nodig aan nationale wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van aansprakelijkheid. Wij willen dat de introductie van voertuigen met ADS in Nederland beheerst verloopt. Daarom wordt onderzocht in welke gebieden deze veilig en verantwoord zouden kunnen worden ingezet. Het ministerie van IenW bereidt een nationale aanpak voor, in nauw contact met de verschillende stakeholders.

Mobiele machines

Nationale typegoedkeuring in 2023 van start.

Per 1 januari 2022 moeten mobiele machines (zoals graafmachines en strooiwagens) bij een keuringsstation goedgekeurd worden voor ze de weg op mogen. Als de mobiele machine is goedgekeurd, dan wordt deze geregistreerd en krijgt de machine een kenteken. Het kentekenen van deze voertuigen draagt bij aan voertuigveiligheid, omdat alleen nog gekeurde voertuigen de weg op kunnen. Eerder al werd de APK-, registratie- en kentekenplicht voor (land)bouwvoertuigen ingevoerd. De RDW werkt aan het mogelijk maken van het afgeven van een nationale typegoedkeuring voor mobiele machines. De nationale typegoedkeuring maakt het mogelijk om het registratieproces van deze mobiele machines te versnellen. De nationale typegoedkeuring mobiele machines gaat in 2023 van start.

Als overbrugging naar deze versnelde inschrijving biedt de RDW een tijdelijke regeling aan voor fabrikanten en importeurs die zich nu al aanmelden voor een nationale typegoedkeuring. Die regeling houdt in dat wanneer een fabrikant of importeur zich heeft aangemeld en is getoetst, hij deze mobiele machines versneld kan inschrijven - totdat de nationale typegoedkeuring in de nationale wet- en regelgeving is opgenomen. Hierna is versneld inschrijven alleen nog mogelijk als een fabrikant of importeur ook werkelijk een nationale typegoedkeuring van de mobiele machine heeft.

Gehandicaptenvoertuigen

De RDW is betrokken bij een nieuw kader voor gehandicaptenvoertuigen.

Het aantal ongevallen met gehandicaptenvoertuigen in Nederland moet omlaag. Daarom werken we samen met het ministerie van IenW aan een nieuw kader voor gehandicaptenvoertuigen dat de veiligheid van deze voertuigen moet vergroten. Daarvoor kijken we welke eisen er aan het gebruik en aan de bestuurder kunnen worden gesteld om het veilige gebruik van deze voertuigen te bevorderen. En we kijken naar de gevolgen voor gebruikers en leveranciers en per type voertuig welke gebruikerseisen we logischerwijs moeten stellen.

We hebben een verdiepend onderzoek naar de randvoorwaarden voor een nieuw kader opgeleverd. Samen met het ministerie van IenW zijn we in gesprek met betrokken partijen over de resultaten van dit onderzoek. Daarnaast laat het ministerie van IenW op dit moment een onderzoek uitvoeren waarbij de regels van verschillende Europese landen op het gebied van gehandicaptenvoertuigen worden vergeleken. Dit onderzoek is naar verwachting in het najaar van 2022 afgerond.

Een veilig voertuig, ook na schade

De RDW werkt samen met de ketenpartners aan verbeteringen in het schadeherstelproces.

Voertuigen die niet goed zijn hersteld na schade, kunnen gevaarlijk zijn voor inzittenden en andere weggebruikers. De RDW is verantwoordelijk voor de kwaliteit van schadeherstel en voor het toezicht op partijen die betrokken zijn bij schadeherstel. In opdracht van het ministerie van IenW werken we daarom samen met de ketenpartners aan voorstellen die het proces van schadeherstel verbeteren. Dit doen we in het project Schade.

Hierin maken we bijvoorbeeld onderscheid in de reden voor een rijverbod, zodat duidelijk is waarom een voertuig een rijverbod heeft gehad. En we verkrijgen meer inzicht in schadeaantallen en verbetervoorstellen voor de instroom. Hiermee komt de omvang beter in beeld en zoeken we met ketenpartners efficiënte en effectieve manieren om voertuigen die na schade een rijverbod moeten krijgen, dit daadwerkelijk te laten krijgen. Dit alles staat in een blauwdruk die de RDW uiterlijk in het vierde kwartaal van 2022 aan het ministerie van IenW aanbiedt. Als het ministerie akkoord gaat met de blauwdruk, starten we in 2023 met een project om de gekozen richting uit te werken en uit te voeren.

EU roadworthiness package

Nieuwe regels voor bevordering voertuigveiligheid en duurzaamheid.

De EU streeft naar een grotere verkeersveiligheid en nul dodelijke verkeersslachtoffers in 2050. Daarom wil de Europese Commissie de wetgeving dusdanig aanpassen dat voertuigen tijdens hun volledige levensduur aan de emissie- en veiligheidsnormen voldoen, de zogeheten roadworthiness. In 2023 komt de Europese Commissie naar verwachting met een voorstel voor de herziening van de regelgeving van het roadworthiness package. Dit is een pakket wet- en regelgeving dat de voertuigveiligheid moet garanderen, moet zorgen voor meer duurzame vervoerssystemen en de verkeersveiligheid in de Europese Unie moet vergroten.

Het roadworthiness package bestaat uit richtlijnen voor de periodieke technische controle van motorvoertuigen en hun aanhangwagens, de technische controle langs de weg van bedrijfsvoertuigen en de kentekenbewijzen van voertuigen. Deze regels hebben niet alleen te maken met voertuigveiligheid maar ook met milieu en duurzaamheid. Een goed onderhouden voertuig gaat immers langer mee en heeft minder uitstoot. De laatste versie van het package stamt uit 2014. De RDW is zich samen met het ministerie van IenW aan het voorbereiden op de mogelijke veranderingen die het pakket met zich mee zal brengen.