Een scheiding of ontslag zorgt ervoor dat iemand zijn verzekeringen niet meer kan betalen. In zo’n geval stapelen de boetes steeds verder op. “Wij willen dit soort situaties natuurlijk voorkomen,” vertelt Rudi Welling. “Handhaven doen we om te zorgen dat zoveel mogelijk mensen de wet gaan naleven. En er dus zoveel mogelijk voertuigen verzekerd zijn. Om dat doel te bereiken, zetten we de laatste jaren in op ‘maatschappelijk verantwoord handhaven’. Met een meer persoonlijke benadering willen we boetestapeling, en de problemen en hoge kosten die daarbij komen kijken, voorkomen.”  

Andere aanpak

Om op te treden tegen langdurig onverzekerd rondrijden, ging de RDW eerst op zoek naar de oorzaak. Walvius: “Dat deden we met een intensieve data-analyse van drie dagen, ook wel deepdive genoemd. We verzamelden alle gegevens die we hebben van kentekenhouders met een boete op hun naam. De bestanden van de RDW koppelden we aan de bestanden van CJIB en de politie. Als overheidsinstellingen mogen we deze gevoelige data met elkaar delen. Wel spraken we af om deze na dit onderzoek te verwijderen.”

De stem van de data

Voor alle partijen was het een vernieuwende manier van samenwerken, vertelt Walvius. “Door met een open blik datasets met gegevens te vergelijken, komen heel andere resultaten naar boven dan bij traditioneel onderzoek. Vaak ga je data bekijken met een bepaalde verwachting. Die hadden we nu niet. We lieten de data als ware voor zichzelf spreken.” Al snel waren er duidelijke verbanden te zien. Opvallend: de groep die dubbel onverzekerd zijn (zowel voertuig als zorg) neemt wel contact op met CJIB, maar niet met de RDW.

Van oeps tot probleem

Uit de resultaten herkenden we vier groepen. De eerste en grootste groep is de ‘oeps’-groep. Deze groep van 102.000 personen ontvangt relatief weinig boetes, en gaat vaak in beroep. De tweede groep is de middel-groep van meer dan 30.000 personen, die gemiddeld 1440 euro aan boetes open hebben staan. Van deze groep is 25 procent ook onverzekerd. De derde groep zijn dubbel onverzekerden (meer dan 15.000 personen). Deze groep is interessant voor de RDW en het CJIB, omdat dit waarschijnlijk schrijnende gevallen zijn die hulp nodig hebben. De laatste groep is de extreme groep, een vrij kleine groep kentekenhouders met meerdere kentekens en een hoog aantal boetes op hun naam. Deze groep is vooral interessant voor de politie, omdat deze kenmerken ook kunnen duiden op criminaliteit.

Op maat-behandeling

Als vervolg op deze deepdive wil de RDW nog een tweede sessie organiseren. Welling: “Nu we de verschillende doelgroepen herkennen, zou het mooi zijn als we ook kunnen voorspellen wie in welke groep valt. En vervolgens onze acties en communicatie hierop afstemmen. Kentekenhouders die twee of meer boetes hebben ontvangen op Verzekering en APK, worden nu al standaard door ons gebeld. Maar mogelijk kunnen we ze in de toekomst eerder benaderen, al voordat ze echt in de problemen komen.”

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

IN HET KORT

Wat? Een driedaagse deepdive, waarbij met een open blik naar verschillende datasets wordt gekeken.
Wie? De RDW, in samenwerking met CJIB, OM en de politie.
Waarom? Inzicht krijgen in het gedrag van kentekenhouders die hun voertuig niet verzekerd hebben. We hopen hiermee boetestapeling en schrijnende gevallen te voorkomen. Samen met de partners preventieve maatregelen nemen, zodat meer mensen de wet gaan naleven.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Dit artikel is gepubliceerd in het Documentmagazine van de RDW, de RDWijzer (pdf, 2mb). Lees hierin alles over duurzame mobiliteit en een leefbare wereld. Over roboracers die kunnen testen of voertuigsoftware veilig is. Over rijbewijzen op smartphones en over rijbewijzen voor zelfrijdende auto’s. En wat elke software-update voor de typegoedkeuring van een smartcar kan betekenen. Veel interessante ontwikkelingen waarmee we volop aan de slag zijn dus, in deze RDWijzer. We blijven vooruitkijken.